Kleszcze – jak skutecznie się chronić

Każdy kto spędzał trochę czasu na łonie natury miał do czynienia z tymi małymi krwiopijcami, jednak od jakiegoś czasu kleszcze występują również w miastach przenoszone przez koty i psy. Te pasożyty to chyba jedne z najczęściej występujących i jednocześnie stanowiących duże zagrożenie dla zdrowia człowieka. Dlatego w tym artykule postaram się przedstawić charakterystykę kleszczy, obalić kilka mitów, oraz przedstawić skuteczny sposób jak się chronić przed ukąszeniami.

 

Kleszcze należą do pajęczaków, najczęściej żerują na zwierzętach – począwszy od polnych myszy, po zające i krowy – ale lubią też ludzką krew. Gdy temperatura powietrza wynosi powyżej 7-10°C (czyli od połowy marca do końca listopada), pajęczaki nieustająco polują na żywiciela, jest to związane z ich cyklem rozwojowym, potrzebują krwi aby przejść do kolejnego stadium rozwoju (larwa, nimfa, forma dojrzała) – za każdym razem kleszcz żeruje na swojej ofierze ok 14 dni po czym odpada i przeobraża się w kolejne stadium.

6d71ab47ee373a42c37b04ac0dc9baf2,640,0,0,0

Kleszcze są ślepe a swoje ofiary wyczuwają za pomocą węchu, nie potrafią też latać, wystawiają swoje odnóża, w niewielkiej odległości mogą „przeskoczyć” na swoją ofiarę, po czym znajdują dogodne miejsce do wbicia się w ciało swojego żywiciela. Swoje terytorium łowieckie kleszcze posiadają do wysokości 150 cm, lubią ciemne, wilgotne, zaciemnione miejsca, występują na roślinności liściastej.

 

Kleszcze nie polują z koron drzew i nie skaczą ludziom na głowę, co jest często powtarzanym mitem wśród znawców kleszczy 🙂

Po wbiciu się w swoją ofiarę, kleszcz szuka dogodnego miejsca na wkłucie się w ciało żywiciela. Jego gruczoły ślinowe powodują, że ukłucie jest bezbolesne, dodatkowo zapobiega krzepnięciu krwi, w raz ze śliną kleszcza do organizmu mogą się dostać różnego typu wirusy i bakterie.

Bolerioza fakty i mity

Kleszcze mogą być nosicielami wielu różnych zarazków, najbardziej znane chorobotwórcze odkleszczowe mikroby to wirusy kleszczowego zapalenia mózgu (KZM) i bakterie powodujące boreliozę. Ale kleszcze przenoszą też inne szkodliwe mikroorganizmy powodujące anaplazmozę, babeszjozę, mykoplazmozę czy bartonellozę. Te patogeny dość często współistnieją z patogenami boreliozy, utrudniając diagnostykę i terapię.

Po ukąszeniu przez kleszcza należy go jak najszybciej usunąć za pomocą, pensety lub kleszczołapa a następnie stanowczym ruchem wyciągnąć.

Nie należy kleszcza obracać ani smarować – w takim przypadku kleszcz dusząc się dostaje ślinotoku co tylko może pogorszyć infekcję.Kleszcza należy wyjąć w całości, po usunięciu kleszcza miejsce ugryzienia należy koniecznie zdezynfekować.

Objawy:
Osoba ugryziona nie musi od razu zostać zarażona boleriozą, dane pokazują że ok 10-20% ugryzień kończy się zarażeniem. Siebie lub też osobę ugryzioną przez kleszcza należy bacznie obserwować, czy nie występują u nich objawy takie jak podwyższona temperatura, bóle mięśni, gorsze samopoczucie, w takim przypadku należy się niezwłocznie skontaktować z lekarzem w celu podjęcia odpowiedniej profilaktyki.
Po ukąszeniu można wykonać badanie PCR, które stwierdza obecność DNA bakterii w krwi.

Poza wyżej występującymi objawami, kolejnym stuprocentowym objawem wskazującym na to, że osoba ugryziona jest zarażona boreliozą jest tzw. rumień wędrujący, który pojawia się do miesiąca czasu jednak może wystąpić nawet w dłuższym okresie od czasu ugryzienia.

id1331_s2c_580x380
Niestety rumień wędrujący występuję u ok. 40-50% osób zarażonych. Typowy wygląd to czerwona otoczka, blednący do środka oraz występująca lekko wypukła otoczka.
Wczesny etap Boleriozy przypomina swoimi objawami grypę, jeśli takie objawy zostały zauważone, dalsza diagnostyka jest wskazana. Po ok 6 miesiącach występują kolejne objawy jednak, mogą one sugerować wiele chorób i tutaj bez fachowej wiedzy lekarza, odpowiedzi z Internetu mogą sugerować, że zostało Ci 3 dni życia. Dlatego najlepiej udać się do specjalisty i pamiętać, że taki fakt miał miejsce.
Jak chronić się przed kleszczami:
Najlepszą ochroną przeciw kleszczom, jest unikanie ich siedlisk w momencie ich żerowania, nawet jeśli idziemy do lasu i na łąkę, najlepiej trzymać się miejsc gdzie nie występuje wysoka trawa. Dlatego najlepiej poruszać się wyznaczonymi ścieżkami.
Mimo iż kleszcze są ślepe, jasne kolory ubrania nie spowodują, że kleszcz was nie zauważy jednak pozwoli to zidentyfikować pasożyta na naszym ubiorze. Tutaj też warto zrezygnować z mody i zabezpieczyć swoje nogi poprzez spodni w skarpetki lub założenie wysokich butów. Z własnego doświadczenia wiem, że kleszcze najczęściej wbijają się w wewnętrzną stronę ud (są to miejsca dobrze ukrwione, z cieńszą skórą), dlatego długie spodnie i koszula zminimalizują ryzyko ukąszenia.
Usuwanie kleszcza
Film przedstawia jak najlepiej usunąć kleszcza

Preparaty przeciwko kleszczom
DEET – To środek chemiczny często używany, w różnych preparatach przeciwko komarom, działa też ponoć na kleszcze, piszę ponoć ponieważ zdarzyło mi się być spryskanym DEET a mimo wszystko odnalazłem kleszcze na swoim ciele. Dlatego w mojej opinii, wszelkiej preparaty na komary nie są skuteczne na kleszcze  mimo iż tak jest napisane.

Permetryna – środek zdecydowanie skuteczniejszy przeciwko kleszczom, jednak jest on silnie toksyczny dlatego służy on wyłącznie do impregnacji ubrań, nie można go stosować bezpośrednio na ciało.

muszka
Środek w areozolu muszka – kosztuje ok 13 złoty.

Dlatego przed wyjściem najlepiej przygotować odzież impregnując je właśnie tym środkiem. Na rynku istnieje wiele środków z permetryną jednak jak zauważyłem są one stosunkowo drogie. Jednak areozole z permetryną można kupić za stosunkowo nieduże pieniądze z sklepach zoologicznych, spray za kilkanaście złoty starczy na kilka dobrych impregnacji.

Najważniejsza rzecz
Zawsze po powrocie do domu z takiej wycieczki należy dokładnie sprawdzić całe ciało, zwracając uwagę na miejsca typu pachwiny, pachy, za uszami. Najlepiej poprosić kogoś aby sprawdził nam miejsca, do których sami nie możemy sprawdzić – tak mam tutaj na myśli te cztery litery :), ale również plecy oraz włosy. Im szybciej pozbędziemy się pasożyta z naszego ciała tym ryzyko zachorowania maleje.
Dlatego przed każdym wyjściem, najlepiej jest przygotować sobie odpowiednią odzież, zaimpregnować ją permetryną, unikać miejsc gdzie kleszcze mogą występować a po przyjściu do domu dokładnie sprawdzić swoje ciało. Te proste wskazówki spowodowały, że sam od dłuższego czasu nie miałem do czynienia z kleszczami, czego wam również życzę 🙂

5 Replies to “Kleszcze – jak skutecznie się chronić”

  1. Ciekawe jak z tym jest, bo ja czytałam gdzieś, że właśnie najlepiej usunąć kleszcza lekko go wykręcając. Jak ja nie cierpię kleszczy, brrrr.
    PS. Fajna stronka – od wczoraj nie mogę się uwolnić od czytania ;). Ciekawe czy dziewczyny też się interesują tym tematem… ;).

    1. Kleszczy się trochę nawciągałem, tylko raz musiałem wydłubywać głowę igłą, może jest jakaś inna technika ale uważam że tak jest chyba łatwiej ukręcić kleszczowi łeb. Podstawa to dobra cienka pęseta i zimna krew :). Dziękuję za ciepłe słowo i pozdrawiam.

  2. O w koncu znalazlam to czego poszukiwalam od dawna, jestem wielce mile zaskoczona i z ciekawoscia bede z pewnoscia zagladac tutaj czesciej. Wszystkiego dobrego.

  3. Ja znam inny sposób, znacznie przyjemniejszy. Kiedyś miałem kleszcza w małżowinie usznej (zewnętrznym płatku). Nieświadom tego, poszedłem do baru i zażyłem kilka drinków. Podczas kąpieli zauważyłem krew na ręce, podczas mycia twarzy.. Nic nie mogłem dostrzec, wiec udałem się na pogotowie. Tam pan doktor oświadczył mi, że miałem kleszcza, ale ponieważ piłem alkohol, on się wycofał, bo wóda to trucizna!
    Kto pije i pali, ten nie ma robali !

  4. ha ha…no ale picie to z kolei u wielu inny problem
    pic trzeba umiec

    czy słyszeliscie ,ze olejek lawendowy odstrasza insekty
    do tego ma inne pozytywne własciwosci na skore,krazenie i samopoczucie..jestem masazysta i my chetnie uzywamy lawendy i cenimy jej własciwosci
    warto w tym dziale olejkow poszperac
    a takze cytrusów..z tym ,ze cytrusy i do wewnatrz i zewnatrz nie nadaja sie na moment przebywania na duzym sloncu—opalania

Dodaj komentarz

− 2 = 1